Czy Twój rozwój zatrzymał się w podstawówce?
(I inne trudne pytania, które warto sobie zadać w dorosłości)
✍️ Mini-test: 8 pytań rozwojowych
Zaznacz pytania, które brzmią znajomo. Każde z nich dotyczy ważnego etapu rozwojowego – i być może kryzysu, który właśnie przeżywasz (nawet jeśli minęło już 30 lat od przedszkola).
Czy czasem masz wrażenie, że… nie możesz nikomu zaufać?
Czy boisz się, że bez pomocy sobie nie poradzisz?
Czy czujesz się winny, gdy robisz coś dla siebie?
Czy masz poczucie, że inni są bardziej „ogarnięci”?
Czy zastanawiasz się, kim właściwie jesteś (i co poszło nie tak)?
Czy boisz się zaangażować w relację, bo możesz „zniknąć” w drugiej osobie?
Czy dopada Cię czasem myśl: „co ja właściwie wnoszę do świata”?
Czy boisz się, że całe Twoje życie to jedna wielka pomyłka?
Jeśli odpowiadasz twierdząco na więcej niż dwa pytania, gratulacje – jesteś człowiekiem. A konkretnie: człowiekiem, który przechodzi (lub przechodził) kryzysy rozwojowe opisane przez Erika Eriksona. I nie – to nie znaczy, że coś jest z Tobą nie tak. Wręcz przeciwnie: to naturalna część życia.
🔁 Co to są kryzysy rozwojowe?
W dużym skrócie: to momenty, w których mierzymy się z pytaniem „czy dam sobie radę?” na coraz bardziej złożonych poziomach.
Psycholog Erik Erikson, kontynuator myśli Freuda, uznał, że rozwój psychiczny nie kończy się w dzieciństwie. Według jego koncepcji, człowiek całe życie rozwiązuje kolejne kryzysy, z których każdy buduje osobowość i zdolność do życia w społeczeństwie.
Poniżej przedstawiamy 8 faz – z humorem, ale bez uproszczeń. Przeczytaj – i sprawdź, gdzie Ty jesteś.
👶 Faza 1: Ufność vs. Brak ufności (0–1 rok)
„Czy świat jest bezpiecznym miejscem?”
To wtedy uczymy się ufać – opiekunom, rytmowi dnia, rzeczywistości. Jeśli ktoś w dzieciństwie dostaje opiekę i bliskość – buduje podstawowe zaufanie.
Jeśli nie – dorasta z uczuciem, że „coś się na pewno zaraz zepsuje”.
🚼 Faza 2: Autonomia vs. Wstyd i zwątpienie (1–3 lata)
„Czy mogę samodzielnie decydować?”
To wiek słynnego „ja sam!”. I słynnego „nie!”. Uczymy się kontroli: nad ciałem, otoczeniem i… rodzicami. Jeśli rozwiniemy autonomię – budujemy pewność siebie.
Brak wsparcia = wstyd, niepewność i lęk przed podejmowaniem decyzji.
🧒 Faza 3: Inicjatywa vs. Poczucie winy (3–6 lat)
„Czy mogę robić to, co chcę?”
To czas eksploracji i zabawy – ale też moment, w którym dzieci uczą się, gdzie kończy się wolność, a zaczyna odpowiedzialność.
Porażka skutkuje wewnętrznym głosem: „nie wolno mi chcieć za dużo”.
🧑🏫 Faza 4: Pracowitość vs. Poczucie niższości (6–12 lat)
„Czy jestem wystarczająco dobry?”
Szkoła to pierwsze poważne porównania i oceny. Jeśli dziecko czuje się kompetentne – rozwija poczucie skuteczności.
Jeśli nie – nosi w sobie dorosłego z przekonaniem: „inni są mądrzejsi, zdolniejsi, lepsi”.
🧑🎓 Faza 5: Tożsamość vs. Rozproszenie ról (12–18 lat)
„Kim jestem?”
Adolescencja to walka o odpowiedź na pytanie „co dalej?”. To wiek buntu, stylówek, eksperymentów i TikToka. Sukces daje spójną tożsamość.
Porażka skutkuje zagubieniem i życiem w trybie „od zera do bohatera i z powrotem”.
🧑❤️🧑 Faza 6: Intymność vs. Izolacja (20–30 lat)
„Czy mogę być blisko, nie tracąc siebie?”
Tu uczymy się łączyć indywidualność i więź. To czas związków, przyjaźni, ale też wielu rozczarowań.
Porażka? Lęk przed bliskością, samotność i ucieczka w „karierę zamiast relacji”.
🧑💼 Faza 7: Generatywność vs. Stagnacja (30–65 lat)
„Czy zostawiam po sobie coś wartościowego?”
To etap, kiedy chcemy coś dać światu – dzieciom, firmie, społeczeństwu. Jeśli się uda – rozwijamy sens i sprawczość.
Jeśli nie – może pojawić się kryzys wieku średniego, wypalenie i zakup czerwonego cabrio.
👵 Faza 8: Integralność ego vs. Rozpacz (65+)
„Czy moje życie miało sens?”
To moment rozrachunku. Jeśli życie było spójne – pojawia się poczucie spełnienia.
Jeśli nie – może przyjść żałowanie, smutek i rozpacz. I tęsknota za tym, czego nie było.
💡 Co z tym zrobić?
Dobra wiadomość: każdy kryzys można przepracować, nawet jeśli przeszedł dawno temu. Psychoterapia, coaching, a także rozwój kompetencji psychospołecznych pomagają domknąć stare etapy i przejść do nowych z większą świadomością.
Czujesz, że czas się rozwinąć?
👉 Skorzystaj z naszych warsztatów lub indywidualnych sesji rozwojowych.
Fitness psychiczny to też forma inwestycji. W końcu nie wszystko da się „przegadać z kanapą”. 😉
📚 Bibliografia:
Erikson, E. H. (1968). Identity: Youth and Crisis. Norton.
Erikson, E. H. (1950). Childhood and Society. Norton.
McLeod, S. (2018). "Erik Erikson's Theory of Psychosocial Development". SimplyPsychology.
Sęk, H. (2005). Psychologia kliniczna. PWN.
Specjalizujemy się w dostarczaniu wysokiej jakości szkoleń biznesowych dla personelu firm oraz instytucji publicznych w całej Polsce.
Śledź nas
Menu
Adres
Oddział Warszawa:
Konstruktorska 7/13 ,
02-673 Warszawa
Oddział Lublin:
Motycz-Józefin 5 ,
21- 08 Tomaszowice
Kontakt
Strona www stworzona w kreatorze WebWave.